Budynek transportu

Budynek powstał w 1900 roku i początkowo pełnił funkcję magazynu na przędzę. W okresie funkcjonowania zakładów HASAG był tam magazyn na skrzynie z amunicją, która była gotowa do transportu. Przed wybudowaniem baraków w części obozowej, więźniowie spali w jego halach. Budynek zapisał się również w historii obozu podczas lipcowych selekcji, które miały miejsce 19-28 lipca 1943 roku. Podczas selekcji z 19/20 lipca osoby, które nie nadawały się do pracy (około 400 więźniów), zostały wprowadzone do jednej z hal tego budynku, skąd później zostały przeniesione do piwnic na terenie kolonii. Podczas selekcji, która miała miejsce 28 lipca¹, budynek transportu stał się miejscem brutalnych scen. Około 750 osób zostało wybranych na śmierć. Pierwsze 40 osób rozebrano, zakuto w łańcuchy i ogłuszono drewnianym młotkiem. Następnie wyrzucono ich z drugiego piętra budynku transportu na ciężarówki, które pojechały na cmentarz żydowski, gdzie rozstrzelano więźniów. Podczas selekcji swój czynny udział miał kierownik wydziału Rekalibrierung inż. Frantzke, który pomagał w ogłuszaniu więźniów.

Budynek transportu na niemieckim zdjęciu lotniczym z października 1944 r. Źródło: National Archives and Records Administration

Dokument z oskarżenia inż. Frantzke z 19 kwietnia 1945 roku. W dokumencie dokładnie opisano selekcję z 28 lipca 1943 roku. Źródło: Arolsen Archives, sygnatura 1100012306

Drużyna Obrony Przeciwgazowej zakładów Peltzera, 6 czerwca 1934 r. W tle widoczny budynek transportu. Zbiory autorów

Budynek transportu widok od strony północnej, stan na luty 2024 r. Fot. M. Bocian

Fot. M. Bocian

Jedna z hal na trzecim piętrze, stan na luty 2024 r. Fot. M. Bocian

Prawdopodobnie w tych halach spali więźniowie przed wybudowaniem części obozowej z barakami. Fot. M. Bocian

Fot. M. Bocian

Opracował: K. Langier.

Ciężko powiedzieć, ile było selekcji pod koniec lipca 1943 roku. Więźniowie wspominają tylko tą z 19/20 lipca. Materiały odnalezione w Arolsen Archives, w których jest wspomniana selekcja z 28 lipca, mogą wprowadzać w błąd. Być może chodzi o selekcję z 19/20 lipca ↩︎