{"id":389,"date":"2024-02-19T15:53:41","date_gmt":"2024-02-19T15:53:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hasag.pl\/?page_id=389"},"modified":"2026-02-20T00:03:00","modified_gmt":"2026-02-20T00:03:00","slug":"historia","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.hasag.pl\/?page_id=389","title":{"rendered":"Historia"},"content":{"rendered":"\n

Zanim powsta\u0142 HASAG – funkcjonowanie fabryki Peltzera w latach 1886-1939<\/h2>\n\n\n\n

Pod koniec XIX wieku w Cz\u0119stochowie, otoczonej bujnymi polami i malowniczymi uliczkami, zakwit\u0142a tkacka tradycja, kt\u00f3ra mia\u0142a zapisa\u0107 si\u0119 w historii miasta na wieki. W roku 1886, gdy powiew nowoczesno\u015bci zatacza\u0142 coraz szersze kr\u0119gi, rodze\u0144stwo Peltzer\u00f3w, zapatrzone w przysz\u0142o\u015b\u0107, postanowi\u0142o zawrze\u0107 pakt z przemys\u0142owym przeznaczeniem. Tak narodzi\u0142a si\u0119 Gr\u0119plarnia i Prz\u0119dzalnia We\u0142ny Peltzer i Synowie. Pod cieniem opieku\u0144czym francuskiej Sp\u00f3\u0142ki Akcyjnej, sercem przemys\u0142owej machiny, zak\u0142ady rozwija\u0142y si\u0119 niezmiernie. W 1897 roku do\u0142\u0105czy\u0142y do nich garbarnie i farbiarnie sk\u00f3r baranich, tworz\u0105c kompleks, kt\u00f3ry by\u0142 nie tylko \u017ar\u00f3d\u0142em utrzymania dla tysi\u0119cy pracownik\u00f3w, ale tak\u017ce miejscem, gdzie wietrzy\u0142 si\u0119 zapach sukcesu. \u015alady czasu rysowa\u0142y si\u0119 na murach fabryk, a historia tkwi\u0142a w ich fundamentach. Strajk powszechny w 1905 roku, moment, gdy serca pracownik\u00f3w zbi\u0142y jednym mocnym tchem, w obronie swoich praw i godno\u015bci, wyrasta\u0142 na symbol walki o sprawiedliwo\u015b\u0107 i godne warunki pracy. Prz\u0119dzalnia, staj\u0105c si\u0119 sercem spo\u0142eczno\u015bci, \u0142\u0105czy\u0142a ludzi w jedno\u015bci, ale los mia\u0142 w swej ksi\u0119dze tak\u017ce smutniejsze rozdzia\u0142y. I wojna \u015bwiatowa, niszczycielska w swoim p\u0119dzie, si\u0119gn\u0119\u0142a tak\u017ce po blask fabrycznych hal. Wywo\u017cone maszyny, kradzione urz\u0105dzenia, straty oszacowane na 10 600 000 frank\u00f3w \u2014 to by\u0142y ciosy, kt\u00f3re trudno by\u0142o zapomnie\u0107. Jednak nawet w najtrudniejszych chwilach tkacki duch nie uleg\u0142 za\u0142amaniu. Wkr\u00f3tce po I wojnie \u015bwiatowej, w 1923 roku, francuska sp\u00f3\u0142ka akcyjna odrodzi\u0142a si\u0119 z popio\u0142\u00f3w, z moc\u0105 i determinacj\u0105, by kontynuowa\u0107 sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. A w 1930 roku, gdy kapita\u0142 i liczba pracownik\u00f3w osi\u0105gn\u0119\u0142y rekordowe warto\u015bci, z wyra\u017an\u0105 dum\u0105 mo\u017cna by\u0142o powiedzie\u0107, \u017ce tkactwo w Cz\u0119stochowie kwit\u0142o jak nigdy dot\u0105d. W\u015br\u00f3d tych nazwisk, w\u015br\u00f3d historii i wspomnie\u0144, pozosta\u0142y \u015blady ludzi, kt\u00f3rych praca i pasja przeplata\u0142y si\u0119 jak nici na wielkim tkackim kro\u015bnie. Rene Peltzer, prezes zarz\u0105du, duma\u0142 w Pary\u017cu nad przysz\u0142o\u015bci\u0105, podczas gdy Leon de Hagen, dyrektorem zarz\u0105dzaj\u0105cym, z oddaniem troszczy\u0142 si\u0119 o dziedzictwo fabrycznych tradycji. Gr\u0119plarnia i Prz\u0119dzalnia We\u0142ny Peltzer i Synowie \u2014 to by\u0142o wi\u0119cej ni\u017c tylko miejsce pracy. To by\u0142a kopalnia marze\u0144, serce przemys\u0142owego rozwoju, a historia zapisywana by\u0142a w ka\u017cdym wytkanym metrze sukna. <\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Kalendarium<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

1885<\/strong> – Belgijski przemys\u0142owiec August Peltzer nabywa grunty o powierzchni 40 m\u00f3rg we wsi Stradom za sum\u0119 30 000 rubli.<\/p>\n\n\n\n

1886<\/strong> – Sp\u00f3\u0142ka Peltzer i Synowie rozpoczyna budow\u0119 pierwszych budynk\u00f3w: sortowni, farbiarni, czesalni, prz\u0119dzalni we\u0142ny oraz magazyn\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

1887<\/strong> – Budowa dodatkowej prz\u0119dzalni i budynku kot\u0142owni, rozpocz\u0119cie budowy kolonii przyfabrycznej. <\/p>\n\n\n\n

01.1905<\/strong> – Strajk zorganizowany przez SDKPiL, w kt\u00f3rym wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 1200 robotnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

1910<\/strong> – Przyst\u0105pienie do sp\u00f3\u0142ki Towarzystwo Akcyjne Przemys\u0142u W\u0142\u00f3knistego. Dyrektorem fabryki zostaje Leon De Hagen.<\/p>\n\n\n\n

1914<\/strong> – Wybuch I Wojny \u015awiatowej i konfiskata cz\u0119\u015bci maszyn, straty oszacowano na 10 600 000 frank\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

1934 <\/strong>– Strajk okupacyjny pracownik\u00f3w, zako\u0144czony po 47 dniach.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
\n