{"id":3068,"date":"2025-10-11T23:01:31","date_gmt":"2025-10-11T23:01:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hasag.pl\/?page_id=3068"},"modified":"2025-10-12T15:44:50","modified_gmt":"2025-10-12T15:44:50","slug":"horst-spalteholz","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.hasag.pl\/?page_id=3068","title":{"rendered":"Horst Spalteholz (1911-1954)"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure data-wp-context=\"{ &quot;core&quot;:\n\t\t\t\t{ &quot;image&quot;:\n\t\t\t\t\t{   &quot;imageLoaded&quot;: false,\n\t\t\t\t\t\t&quot;initialized&quot;: false,\n\t\t\t\t\t\t&quot;lightboxEnabled&quot;: false,\n\t\t\t\t\t\t&quot;hideAnimationEnabled&quot;: false,\n\t\t\t\t\t\t&quot;preloadInitialized&quot;: false,\n\t\t\t\t\t\t&quot;lightboxAnimation&quot;: &quot;zoom&quot;,\n\t\t\t\t\t\t&quot;imageUploadedSrc&quot;: &quot;https:\/\/www.hasag.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/558865166_122209913390273194_7509601675416293972_n.jpg&quot;,\n\t\t\t\t\t\t&quot;imageCurrentSrc&quot;: &quot;&quot;,\n\t\t\t\t\t\t&quot;targetWidth&quot;: &quot;900&quot;,\n\t\t\t\t\t\t&quot;targetHeight&quot;: &quot;1351&quot;,\n\t\t\t\t\t\t&quot;scaleAttr&quot;: &quot;&quot;,\n\t\t\t\t\t\t&quot;dialogLabel&quot;: &quot;Powi\u0119kszony obrazek&quot;\n\t\t\t\t\t}\n\t\t\t\t}\n\t\t\t}\" data-wp-interactive class=\"aligncenter size-large is-resized wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"682\" height=\"1024\" data-wp-effect--setStylesOnResize=\"effects.core.image.setStylesOnResize\" data-wp-effect=\"effects.core.image.setButtonStyles\" data-wp-init=\"effects.core.image.initOriginImage\" data-wp-on--click=\"actions.core.image.showLightbox\" data-wp-on--load=\"actions.core.image.handleLoad\" src=\"https:\/\/www.hasag.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/558865166_122209913390273194_7509601675416293972_n-682x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3076\" style=\"width:584px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.hasag.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/558865166_122209913390273194_7509601675416293972_n-682x1024.jpg 682w, https:\/\/www.hasag.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/558865166_122209913390273194_7509601675416293972_n-200x300.jpg 200w, https:\/\/www.hasag.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/558865166_122209913390273194_7509601675416293972_n-768x1153.jpg 768w, https:\/\/www.hasag.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/558865166_122209913390273194_7509601675416293972_n.jpg 900w\" sizes=\"(max-width: 682px) 100vw, 682px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Powi\u0119ksz obrazek\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.core.image.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"context.core.image.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"context.core.image.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>        <div data-wp-body=\"\" class=\"wp-lightbox-overlay zoom\"\n            data-wp-bind--role=\"selectors.core.image.roleAttribute\"\n            data-wp-bind--aria-label=\"selectors.core.image.dialogLabel\"\n            data-wp-class--initialized=\"context.core.image.initialized\"\n            data-wp-class--active=\"context.core.image.lightboxEnabled\"\n            data-wp-class--hideAnimationEnabled=\"context.core.image.hideAnimationEnabled\"\n            data-wp-bind--aria-modal=\"selectors.core.image.ariaModal\"\n            data-wp-effect=\"effects.core.image.initLightbox\"\n            data-wp-on--keydown=\"actions.core.image.handleKeydown\"\n            data-wp-on--touchstart=\"actions.core.image.handleTouchStart\"\n            data-wp-on--touchmove=\"actions.core.image.handleTouchMove\"\n            data-wp-on--touchend=\"actions.core.image.handleTouchEnd\"\n            data-wp-on--click=\"actions.core.image.hideLightbox\"\n            tabindex=\"-1\"\n            >\n                <button type=\"button\" aria-label=\"Zamknij\" style=\"fill: #000\" class=\"close-button\" data-wp-on--click=\"actions.core.image.hideLightbox\">\n                    <svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 24 24\" width=\"20\" height=\"20\" aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\"><path d=\"M13 11.8l6.1-6.3-1-1-6.1 6.2-6.1-6.2-1 1 6.1 6.3-6.5 6.7 1 1 6.5-6.6 6.5 6.6 1-1z\"><\/path><\/svg>\n                <\/button>\n                <div class=\"lightbox-image-container\"><div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized responsive-image\"><img decoding=\"async\" data-wp-bind--src=\"context.core.image.imageCurrentSrc\" data-wp-style--object-fit=\"selectors.core.image.lightboxObjectFit\" src=\"\" alt=\"\" class=\"wp-image-3076\" style=\"width:584px;height:auto\"\/><\/figure><\/div><\/div>\n                <div class=\"lightbox-image-container\"><div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized enlarged-image\"><img decoding=\"async\" data-wp-bind--src=\"selectors.core.image.enlargedImgSrc\" data-wp-style--object-fit=\"selectors.core.image.lightboxObjectFit\" src=\"\" alt=\"\" class=\"wp-image-3076\" style=\"width:584px;height:auto\"\/><\/figure><\/div><\/div>\n                <div class=\"scrim\" style=\"background-color: #fff\" aria-hidden=\"true\"><\/div>\n        <\/div><\/figure><\/div>\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>Horst Erhard Waldemar Ernst Spalteholz urodzi\u0142 si\u0119 dnia 13 sierpnia 1911 roku w miejscowo\u015bci Rutscherwalde (obecnie Ryczyw\u00f3\u0142) w prowincji pozna\u0144skiej, nale\u017c\u0105cej w\u00f3wczas do Cesarstwa Niemieckiego. Spalteholz pochodzi\u0142 z rodziny kupieckiej, po uko\u0144czeniu szko\u0142y powszechnej ucz\u0119szcza\u0142 do Wy\u017cszej Szko\u0142y Zawodowej, a nast\u0119pnie do szko\u0142y wieczorowej. Po zdobyciu zawodu mechanika i kr\u00f3tkim okresie pracy w firmie swojego ojca, w 1936 roku zosta\u0142 skierowany przez urz\u0105d pracy do pracy jako mechanik w zak\u0142adach HASAG w Lipsku. <\/p>\n\n\n\n<p>Dnia 1 kwietnia 1935 roku wst\u0105pi\u0142 do Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotniczej (NSDAP), a ju\u017c 16 kwietnia, obj\u0105\u0142 funkcj\u0119 Blockleitera \u2013 kierownika bloku partyjnego w strukturze lokalnej NSDAP. W partii dzia\u0142a\u0142 do 8 maja 1945 roku. Wiosn\u0105 1943 roku zosta\u0142 skierowany do zak\u0142adu HASAG Apparatebau w Cz\u0119stochowie, gdzie pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 in\u017cyniera i kierownika dzia\u0142\u00f3w (Abteilungsleiter) m.in na wydziale generator\u00f3w. W HASAG Apparatebau pracowa\u0142, a\u017c do sierpnia 1944 r. i zosta\u0142 przeniesiony do zak\u0142adu HASAG-u w Mesuelwitz. Wed\u0142ug licznych wspomnie\u0144 i zezna\u0144 by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu pracy przy zak\u0142adzie oraz materia\u0142\u00f3w z powojennego \u015bledztwa, Horst Spalteholz bra\u0142 udzia\u0142 w aktach przemocy i nieludzkiego traktowania wi\u0119\u017ani\u00f3w \u017cydowskich, a jego post\u0119powanie zosta\u0142o uznane za sprzeczne z prawem mi\u0119dzynarodowym. Spaltenholz w\u015br\u00f3d wi\u0119\u017ani\u00f3w znany by\u0142 pod przezwiskiem \u201eBlady J\u00f3zef\u201d.<br><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Po wojnie zosta\u0142 aresztowany w Lipsku i od 10 stycznia 1948 roku przebywa\u0142 w areszcie policyjnym. Post\u0119powanie przeciwko niemu wszcz\u0119to na podstawie rozkazu nr 201 Sowieckiej Administracji Wojskowej w Niemczech (SMAD) z 16 sierpnia 1947 roku oraz Dyrektywy 38 Rady Kontroli Aliant\u00f3w z 12 pa\u017adziernika 1946 roku, reguluj\u0105cych odpowiedzialno\u015b\u0107 os\u00f3b zaanga\u017cowanych w system nazistowski. W 1949 roku Horst Spalteholtz stan\u0105\u0142 przed s\u0105dem w tzw. \u201eprocesie cz\u0119stochowskim\u201d w Lipsku (Leipziger Tschenstochau-Prozess), w kt\u00f3rym os\u0105dzono kadr\u0119 kierownicz\u0105 zak\u0142ad\u00f3w HASAG w Cz\u0119stochowie.<br>Zeznania \u015bwiadk\u00f3w i wsp\u00f3\u0142oskar\u017conych wskazywa\u0142y, \u017ce Spalteholz wielokrotnie przyzwala\u0142 na przemoc wobec \u017cydowskich robotnik\u00f3w, a nawet zach\u0119ca\u0142 niemiecki personel do bicia i kopania. Wed\u0142ug zezna\u0144 mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c osobi\u015bcie zn\u0119ca\u0107 si\u0119 nad wi\u0119\u017aniami \u2013 bi\u0107 ich pi\u0119\u015bciami i nogami, co sam przyzna\u0142 w rozmowie z majstrem Hornem, m\u00f3wi\u0105c: \u201eTak zbi\u0142em jednego \u017byda, \u017ce a\u017c mnie r\u0119ka boli\u201d, pokazuj\u0105c przy tym posiniaczon\u0105 d\u0142o\u0144. Wed\u0142ug zezna\u0144 by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w Spalteholz bra\u0142 r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 w selekcji z 19\/20 lipca 1943 roku, podczas kt\u00f3rej wybrano oko\u0142o 450 \u017cydowskich robotnik\u00f3w., nast\u0119pnego dnia rozstrzelanych na cmentarzu \u017cydowskim w Cz\u0119stochowie. W trakcie \u015bledztwa Horst Spalteholz przyzna\u0142 si\u0119 jedynie do otrzymania z dyrekcji zak\u0142adu polecenia przekazywania wi\u0119\u017ani\u00f3w stra\u017cy zak\u0142adowej do ukarania oraz do tego, \u017ce s\u0142ysza\u0142 ich krzyki podczas bicia. Utrzymywa\u0142 natomiast, \u017ce poza tym nigdy w Cz\u0119stochowie nie widzia\u0142, by \u017bydzi byli bici, a tym bardziej, by sam mia\u0142 ich bi\u0107. W toku g\u0142\u00f3wnej rozprawy, na podstawie licznych zezna\u0144 by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w, a tak\u017ce wsp\u00f3\u0142oskar\u017conych \u2013 Horst Spalteholz zosta\u0142 uznany winnym we wszystkich punktach aktu oskar\u017cenia. W chwili prowadzenia post\u0119powania by\u0142 \u017conaty z Getrud\u0105 z domu Mei z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 dwoje dzieci w wieku pi\u0119ciu i dziewi\u0119ciu lat. Horst Spalteholz zosta\u0142 uznany za wsp\u00f3\u0142odpowiedzialnego za mordowanie \u017cydowskich robotnik\u00f3w i skazany na kar\u0119 \u015bmierci. Spalteholz zosta\u0142 przekazany do S\u0105du Rejonowego we Frankfurcie nad Odr\u0105, kt\u00f3ry rozpatrywa\u0142 sprawy o zbrodnie narodowosocjalistyczne. Wyrok \u015bmierci zosta\u0142 utrzymany w mocy i wykonany 10 sierpnia 1954 roku w Dre\u017anie przez \u015bci\u0119cie.<\/p>\n\n\n\n<p>Opracowa\u0142: K Langier<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\"><br>Za\u0142\u0105czniki:<br>Fotografia Horsta Spalteholtza wykonana przez Lejba Kusznira. \u0179r\u00f3d\u0142o: Yad Vashem, syg. 9810\/50<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-vertical is-layout-flex wp-container-core-group-layout-1 wp-block-group-is-layout-flex\">\n<p class=\"has-text-align-left\">Na podstawie:<br>Archiwum \u017bydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie (A\u017bIH), Materia\u0142y z proces\u00f3w zbrodniarzy wojennych 1945\u20131962, sygn. 344\/115,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\"><br>R\u00fcter, C. F. (red.), DDR-Justiz und NS-Verbrechen. Sammlung ostdeutscher Strafurteile wegen nationalsozialistischer T\u00f6tungsverbrechen. Band VIII: Die Verfahren Nr. 1393\u20131455 des Jahres 1949, Amsterdam\u2013M\u00fcnchen: Amsterdam University Press \/ K. G. Saur Verlag, 2005, s. 461\u2013462,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Karay, F., Ob\u00f3z HASAG-Apparatebau w Cz\u0119stochowie, Tel Awiw 2006, s. 170,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Liste von in der DDR hingerichteten Personen, [w:] Wikipedia, https:\/\/de.wikipedia.org\/\u2026\/Liste_von_in_der_DDR\u2026 [dost\u0119p: 12 pa\u017adziernika 2025].<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\"><br><br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Horst Erhard Waldemar Ernst Spalteholz urodzi\u0142 si\u0119 dnia 13 sierpnia 1911 roku w miejscowo\u015bci Rutscherwalde (obecnie Ryczyw\u00f3\u0142) w prowincji pozna\u0144skiej, nale\u017c\u0105cej w\u00f3wczas do Cesarstwa Niemieckiego. Spalteholz pochodzi\u0142 z rodziny kupieckiej, po uko\u0144czeniu szko\u0142y powszechnej ucz\u0119szcza\u0142 do Wy\u017cszej Szko\u0142y Zawodowej, a nast\u0119pnie do szko\u0142y wieczorowej. Po zdobyciu zawodu mechanika i kr\u00f3tkim [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hasag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3068"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hasag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hasag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hasag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hasag.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3068"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.hasag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3068\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3119,"href":"https:\/\/www.hasag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/3068\/revisions\/3119"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hasag.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3068"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}